İsrail’in, İran’ın geçtiğimiz ay gerçekleştirdiği kapsamlı füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırısını püskürtme operasyonunun maliyetinin 6,4 milyar dolara ulaştığı bildirildi. Sadece birkaç saat süren bu savunma operasyonu, İsrail’in askeri harcamalarında önemli bir artışa yol açarak, ülkenin savunma bütçesi üzerindeki baskıyı bir kez daha gündeme getirdi.
13-14 Nisan gecesi yaşanan olayda, İran’ın İsrail’e yönelik fırlattığı 300’den fazla füze ve İHA’nın yaklaşık %99’u, İsrail ve müttefiklerinin hava savunma sistemleri tarafından başarıyla engellenmişti. Operasyon sonucunda sadece Nevatim Hava Üssü’nde hafif hasar meydana gelmiş, bir çocuk ise hafif şekilde yaralanmıştı. Ancak bu başarılı savunmanın finansal bedeli oldukça yüksek oldu.
Maliyetin Detayları Nelerdir?
İsrail’in İran saldırısına karşı yürüttüğü hava savunma operasyonunun toplam maliyetinin 6,4 milyar dolar olduğu belirtilirken, bu meblağın büyük bir kısmını hava savunma sistemlerinin oluşturduğu ifade edildi. Operasyonun maliyetine ilişkin yapılan ilk değerlendirmelerde ise farklı rakamlar öne çıkmıştı:
- Tahmini Maliyet: Kaynaklar, İsrail ordusunun operasyon için tahmini maliyetinin 4-5 milyar şekel (yaklaşık 1,08-1,35 milyar dolar) arasında olduğunu öngörmüştü. Ancak gerçekleşen maliyetin bu tahminlerin oldukça üzerinde olduğu görülüyor.
- Füze Sistemleri: Özellikle balistik füzeleri engelleme kapasitesine sahip Arrow füze sistemlerinin tek başına yaklaşık 3,5 milyar şekel (yaklaşık 950 milyon dolar) maliyete neden olduğu belirtildi. Bu, operasyonun en pahalı kalemlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Savunma Bütçesi ve Gaza Savaşı ile Karşılaştırma
İran saldırısına karşı yapılan savunmanın maliyeti, İsrail’in devam eden askeri harcamaları ve genel savunma bütçesi açısından da dikkat çekici boyutlarda. İsrail Savunma Bakanlığı, İran’ın saldırılarının ülkenin askeri harcamaları üzerinde ciddi bir etkisi olacağını ve ekonomiyi olumsuz yönde etkileyeceğini duyurmuştu.
- Gaza Savaşı Maliyeti: 7 Ekim 2023’te başlayan ve hala devam eden Gazze Şeridi’ndeki “Demir Kılıçlar Operasyonu”nun İsrail’e maliyeti ise çok daha büyük boyutlara ulaşmış durumda. Bu operasyonun devlete haftalık 6,8 milyar şekel (yaklaşık 1,8 milyar dolar), toplamda ise yaklaşık 69 milyar şekel (yaklaşık 18,7 milyar dolar) maliyeti olduğu tahmin ediliyor.
- Yıllık Savunma Bütçesi: İsrail’in 2023 yılı için yıllık savunma bütçesi yaklaşık 60 milyar şekel olarak belirlenmişti. Ancak Gazze’deki savaş ve İran ile yaşanan gerilimler nedeniyle 2024 yılı savunma bütçesinin 70 milyar şekele yükseltilmesi bekleniyor. İran saldırısı gibi tek bir olayın bile bu bütçe üzerindeki ek yükü, İsrail’in güvenlik harcamalarının ne denli kritik olduğunu gösteriyor.
Ekonomik Etkiler Nelerdir?
Söz konusu yüksek maliyetler, İsrail ekonomisi üzerinde ek bir yük oluşturuyor. Hem Gazze’deki operasyonların devam etmesi hem de bölgesel gerilimlerin artması, İsrail’in savunma harcamalarını rekor seviyelere çıkarmış durumda. Bu durum, kamu harcamalarında başka kesintilere yol açabileceği gibi, ülke ekonomisinin genel büyüme beklentilerini de etkileyebilir.