İran, Avrupa Birliği’nin kolaylaştırıcılığında Viyana’da devam eden nükleer müzakerelerde bir anlaşmaya varmanın mümkün olduğunu, ancak bunun Amerika Birleşik Devletleri’nin siyasi iradesine bağlı olduğunu vurguladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, ülkesinin “iyi ve kalıcı bir anlaşma” arayışında olduğunu belirtti.
Tahran’dan gelen bu açıklama, 2015 tarihli Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) olarak bilinen nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılmasına yönelik çabalar sürerken geldi. İran, anlaşmanın yeniden yürürlüğe girmesi için ABD’nin tek taraflı çekilme riskini ortadan kaldıran garantiler sunmasını ve uyguladığı tüm yaptırımları kaldırmasını şart koşuyor.
Kimler Açıklama Yaptı ve Ne Söyledi?
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, bir basın toplantısında yaptığı açıklamada, nükleer anlaşmaya yönelik müzakerelerin kritik aşamasına dikkat çekti. Kenani, İran’ın tutumunu net bir şekilde ortaya koyarak şunları ifade etti:
- “İyi ve kalıcı bir anlaşmaya varılması mümkün. Ancak bu, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere karşı tarafın siyasi iradesine bağlı.”
- “Avrupa Birliği’nden de anlaşmaya varılması için olumlu adımlar atmasını bekliyoruz.”
Neden Anlaşma Sağlanamıyor?
Kenani’ye göre, anlaşmaya varılmasının önündeki temel engel ABD’nin yeterli “siyasi iradeye” sahip olmaması. İran, daha önce ABD’nin anlaşmadan tek taraflı çekilmesiyle yaşanan olumsuz deneyimin ardından, gelecekte benzer bir durumun yaşanmayacağına dair sağlam garantiler talep ediyor. Ayrıca, ABD’nin İran ekonomisini hedef alan tüm yaptırımları kaldırması da anlaşmanın temel koşullarından biri olarak öne sürülüyor.
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu ile İlişkiler
İran ile Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) arasındaki işbirliği ve diyalog da gündemdeki yerini koruyor. Kenani, Tahran’ın UAEK ile işbirliğini sürdürdüğünü ve Kurum’un denetçilerinin ülkede faaliyet gösterdiğini belirtti. Sözcü, bu diyaloğun amacını şu sözlerle açıkladı:
- “UAEK ile işbirliğimizi ve istişarelerimizi sürdürüyoruz. Bu istişareler, Kurum’un bazı konulardaki endişelerini gidermeyi amaçlamaktadır.”
- “İran’ın nükleer programı tamamen barışçıldır ve bu konuda şeffafız.”
Kenani, İran’ın taahhütlerini yerine getirme konusunda hazır olduğunu ancak UAEK’nin de teknik ve profesyonel yaklaşım sergilemesi gerektiğini ekledi.
Anlaşma Mümkün mü?
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani’ye göre, İran’ın nükleer programı konusunda bir anlaşmaya varmak kesinlikle mümkündür. Ancak bu, karşı tarafların, özellikle de ABD’nin siyasi irade göstermesine ve Tahran’ın taleplerini (garantiler ve yaptırımların kaldırılması) karşılamasına bağlıdır.