İran, ABD ile yürütülen dolaylı görüşmelerde hem mahkum takası anlaşmasının uygulanması hem de 2015 nükleer anlaşmasının (JCPOA) yeniden canlandırılması konusunda Washington’ı “aşırı taleplerden kaçınmaya” ve “zaman kaybetmemeye” çağırdı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD’nin her iki konuda da siyasi kararını henüz vermediğini savundu.
Kenani, özellikle mahkum takası konusunun “tamamen insani bir mesele” olduğunu vurgularken, anlaşmanın kendileri için hazır olduğunu ve ABD’nin bu konudaki tutumunu gözden geçirmesi gerektiğini belirtti. İranlı sözcü, nükleer müzakerelerin canlandırılması için de diplomatik bir çözümden yana olduklarını ancak ABD’nin “aşırı taleplerinden kaçınması ve zaman kaybetmemesi” gerektiğini ifade etti.
İran’ın Mahkum Takası ve Nükleer Anlaşma Tutumu
Mahkum Takası: “İnsani Bir Konu”
İran, uzun süredir ABD ile bir mahkum takası anlaşması üzerinde çalışıldığını ve bu konunun “insani” niteliğini sürekli vurguluyor. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Kenani, anlaşmanın Tahran tarafından “uygulanmaya hazır” olduğunu ve sürecin ABD tarafındaki engellere takıldığını ileri sürdü. Bu açıklama, iki ülke arasındaki ilişkilerde nadir bir işbirliği alanı olarak görülen mahkum takası çabalarının mevcut durumuna ışık tutuyor.
Nükleer Müzakereler: “Aşırı Taleplerden Kaçınılmalı”
Kenani’nin açıklamaları, JCPOA’yı yeniden canlandırma müzakerelerinin gidişatına dair Tahran’ın endişelerini de yansıtıyor. İran, anlaşmanın yeniden canlandırılması için diplomatik çözüm arayışlarına bağlılığını sürdürürken, ABD’yi görüşmelerde “aşırı ve haksız taleplerde bulunmaktan” ve “süreci uzatmaya yönelik zaman kaybettirici taktiklerden” kaçınmaya çağırdı. İran’a göre, ABD henüz müzakerelerde gerekli siyasi kararı alabilmiş değil.
Omümanın Aracı Rolü ve Diplomatik Süreç
Bölgesel bir arabulucu olan Umman, ABD ile İran arasındaki dolaylı müzakerelerde önemli bir rol oynamaya devam ediyor. İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, geçtiğimiz haftalarda Umman’ın nükleer müzakerelerin yeniden canlandırılması konusundaki arabuluculuk çabalarını takdirle karşıladıklarını belirtmişti. Umman’ın başkenti Muskat, iki ülke arasındaki hassas diplomasi için sıklıkla bir buluşma noktası olarak hizmet ediyor. Bu diplomatik çabalara rağmen, JCPOA’yı kurtarmaya yönelik Viyana görüşmeleri Şubat 2022’den bu yana durmuş durumda ve taraflar birbirlerini anlaşmanın yeniden canlandırılamamasıyla suçluyor.
ABD Ne Zaman Bir Siyasi Karar Verecek?
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani’nin ifadelerine göre, ABD, hem mahkum takası hem de nükleer anlaşmanın canlandırılması konularında henüz net bir siyasi karar vermiş değil. İran, Washington’dan bu konularda daha yapıcı ve kararlı adımlar atmasını beklediğini net bir şekilde dile getiriyor. Tahran’ın duruşu, ABD’nin bu kritik meselelerde bir an önce somut bir duruş sergilemesi gerektiği yönünde.