Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2023 yılı nüfus verileri ışığında illerin çıkaracağı milletvekili sayılarını yeniden belirledi. Bu karar, önümüzdeki genel seçimlerde illerin parlamentodaki temsil gücünü doğrudan etkileyecek önemli değişiklikleri beraberinde getiriyor. Toplam 600 milletvekili çıkaracak olan Türkiye’de, 28 ilin milletvekili sayısında artış veya azalış yaşandı.
YSK’nın bu kararı, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 41. maddesi uyarınca alınmış olup, nüfus hareketliliğinin illerin meclisteki temsiline yansıtılması amacını taşıyor. Kurul, son nüfus sayımı sonuçlarını baz alarak illerin ve seçim çevrelerinin çıkaracağı milletvekili sayılarını güncelledi.
Kararın Arka Planı ve Yasal Dayanağı
Neden Yeniden Belirlendi?
Milletvekili seçimlerinde illerin çıkaracağı sandalye sayıları, Anayasa ve ilgili kanunlar gereği son genel nüfus sayımı sonuçlarına göre belirlenir. TÜİK’in 2023 yılına ait “Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları”nı açıklamasının ardından, YSK’nın bu verilere dayanarak yeniden bir değerlendirme yapması yasal bir zorunluluktur. Bu güncelleme, parlamentoda nüfusun doğru ve adil bir şekilde temsil edilmesini sağlamayı hedeflemektedir.
Kim Karar Verdi?
Milletvekili sayılarının belirlenmesi yetkisi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 41. maddesi uyarınca Yüksek Seçim Kurulu’na aittir. YSK, ilgili kanun maddesi gereği, her genel nüfus sayımı sonucunda illerin çıkaracağı milletvekili sayılarını yeniden tespit eder ve ilan eder.
Hangi İller Kazandı, Hangi İller Kaybetti?
YSK’nın yeni dağılımına göre bazı illerin temsil gücü artarken, bazı illerin temsil gücünde ise düşüş yaşandı. Bu değişiklikler, özellikle seçim stratejileri ve bölgesel siyaset açısından önem arz ediyor.
Milletvekili Sayısı Artan İller
Nüfus artışı veya diğer faktörler nedeniyle Meclis’te 1’er sandalye daha fazla temsil edilecek altı il şöyle sıralanıyor:
- Eskişehir: 1 milletvekili kazandı.
- İstanbul: 1 milletvekili kazandı (Toplamda daha fazla milletvekili çıkaracak olmasına rağmen, nüfus artışına paralel olarak 1 sandalye daha eklendi).
- Kocaeli: 1 milletvekili kazandı.
- Mardin: 1 milletvekili kazandı.
- Tekirdağ: 1 milletvekili kazandı.
- Van: 1 milletvekili kazandı.
Milletvekili Sayısı Azalan İller
Nüfusundaki görece düşüş veya artış hızındaki yavaşlama nedeniyle toplam 22 il, 1’er milletvekili kaybı yaşadı. Bu iller ve yeni dağılım, önümüzdeki seçimlerde bu bölgelerdeki siyasi dengeleri etkileyebilir:
- Adıyaman
- Amasya
- Artvin
- Bilecik
- Bitlis
- Çankırı
- Düzce
- Elazığ
- Erzincan
- Giresun
- Gümüşhane
- Kahramanmaraş
- Kilis
- Kırşehir
- Kütahya
- Muş
- Nevşehir
- Rize
- Sivas
- Tunceli
- Yozgat
- Zonguldak
Bu kararla birlikte, illerin milletvekili sayıları yeniden dengelenirken, toplamda 6 ilin temsil gücü artarken, 22 ilin temsil gücü azaldı. Diğer illerin milletvekili sayılarında ise herhangi bir değişiklik yaşanmadı.
YSK’nın bu kararı, siyasi partilerin seçim stratejilerini gözden geçirmesine ve aday belirleme süreçlerinde bu yeni dağılımı dikkate almasına neden olacak. Özellikle milletvekili kaybeden illerdeki partiler için seçim yarışı daha çetin geçebilirken, vekil sayısı artan iller yeni temsil fırsatları sunacak.