İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı tarafından açıklanan verilere göre, 2024 yılının ilk yarısında İstanbul’da havası en kirli ilçe Esenyurt olarak kaydedildi. Bu bulgular, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve ulusal limitlerin oldukça üzerinde bir hava kalitesi sorunu yaşandığını ortaya koyuyor.
Hava kalitesi ölçümlerinde temel göstergelerden biri olan PM10 (partikül madde) değeri, Esenyurt’ta ortalama 61 µg/m³ olarak ölçüldü. Bu oran, DSÖ’nün 45 µg/m³ ve ulusal mevzuatın 40 µg/m³ limitlerinin çok üzerinde olup, ilçenin ciddi bir hava kirliliği tehdidi altında olduğunu gözler önüne seriyor.
Esenyurt Neden Zirvede?
Hangi Veriler Kullanıldı?
İBB Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı tarafından yürütülen izleme çalışmaları kapsamında, İstanbul genelindeki hava kalitesi istasyonlarından toplanan veriler analiz edildi. Özellikle PM10 (partikül madde 10 mikron) ve SO2 (kükürt dioksit) değerleri esas alınarak 2024 yılının ilk altı aylık dönemi değerlendirmeye alındı.
İstanbul’un Hava Kalitesi Haritası Nasıl?
Açıklanan verilere göre, PM10 ortalama değerleri baz alındığında İstanbul’un en kirli hava kalitesine sahip istasyonlarının bulunduğu ilçeler sırasıyla:
- Esenyurt: 61 µg/m³
- Göztepe: 54 µg/m³
- Mecidiyeköy: 51 µg/m³
- Kağıthane: 49 µg/m³
- Kadıköy: 48 µg/m³
Öte yandan, en temiz hava kalitesine sahip istasyonların bulunduğu bölgeler ise:
- Çayırova: 32 µg/m³
- Şile: 33 µg/m³
- Sarıyer: 34 µg/m³
- Kumköy: 35 µg/m³
- Büyükada: 35 µg/m³
Kükürt dioksit (SO2) seviyeleri açısından ise İstanbul genelinde bir sorun bulunmadığı, istasyonların büyük çoğunluğunun limit değerlerin altında olduğu belirtildi.
Hava Kirliliği İnsan Sağlığını Nasıl Etkiliyor?
Hava kirliliğinin en önemli göstergelerinden biri olan PM10 partikül maddeleri, insan sağlığı üzerinde ciddi olumsuz etkilere sahiptir. Özellikle solunum yolu hastalıkları, kalp ve damar rahatsızlıkları, akciğer kanseri gibi kronik hastalıklara yol açabilen PM10, erken ölümlerin de önemli bir nedenidir. DSÖ verilerine göre, her yıl milyonlarca insan hava kirliliği nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
Kirliliğin Kaynakları Neler?
İstanbul gibi büyük metropollerde hava kirliliğinin temel nedenleri çok yönlüdür. Başlıca kaynaklar şunlardır:
- Ulaşım: Araç egzozlarından yayılan partiküller ve azot oksitler.
- Sanayi: Fabrikalardan ve endüstriyel tesislerden kaynaklanan emisyonlar.
- Isınma: Özellikle kış aylarında kömür ve diğer katı yakıtların kullanılması.
- Şehirleşme ve İnşaat: Devam eden inşaat faaliyetleri ve şehirleşme kaynaklı toz ve partikül yayılımı.
Hava Kirliliğine Karşı Ne Yapılabilir?
Hava kirliliği ile mücadele, hem yerel yönetimlerin hem de bireylerin sorumluluğunda olan geniş kapsamlı bir çaba gerektirir. Önerilen çözümler arasında şunlar bulunmaktadır:
- Toplu taşımanın yaygınlaştırılması ve teşvik edilmesi.
- Bisiklet ve yaya ulaşımının özendirilmesi.
- Yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişin hızlandırılması.
- Sanayi tesislerinde filtreleme sistemlerinin zorunlu ve etkin hale getirilmesi.
- Daha az enerji tüketen binaların teşvik edilmesi.
- Atık yönetimi ve geri dönüşüm uygulamalarının geliştirilmesi.
- Hava kalitesi konusunda toplum bilincinin artırılması ve farkındalık kampanyaları düzenlenmesi.
İstanbul’da Havası En Kirli İlçe Hangisi?
Cevap: İstanbul’un 2024 yılının ilk yarısı verilerine göre havası en kirli ilçesi Esenyurt’tur.