Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), en düşük emekli aylığının 10.000 TL olarak belirlenmesine ilişkin düzenlemenin iptali ve yürürlüğünün durdurulması talebiyle Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurdu. CHP, mevcut düzenlemenin emekliler arasında haksız bir ayrımcılık yarattığını ve Anayasa’nın sosyal devlet ile eşitlik ilkelerine aykırı olduğunu savundu.
Parti, 2000 yılından önce ve sonra emekli olanlar arasında oluşan eşitsizliğin giderilmesi gerektiğini vurgulayarak, özellikle prim gün sayısı yetersiz olan ve 2000 sonrası emekli olanların 10.000 TL’nin altında aylık almaya devam etmesinin kabul edilemez olduğunu belirtti. Bu durumun çalışma barışını ve hakkaniyet ilkesini zedelediği iddia edildi.
CHP’nin Anayasa Mahkemesi Başvurusu
CHP Grup Başkanvekilleri Gökhan Günaydın, Ali Mahir Başarır ve Murat Emir’in imzasıyla Anayasa Mahkemesi’ne sunulan dilekçede, 7495 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye (KHK) eklenen Geçici 48. madde hedef alındı. Bu madde, bazı emekli aylıklarının 10.000 TL’ye yükseltilmesini öngörüyordu. Ancak CHP, düzenlemenin sadece belirli bir grubu kapsamasını eleştirdi.
Düzenlemenin Kapsamı ve Oluşturduğu Eşitsizlik
Başvuruda, mevcut uygulamanın yalnızca emekli aylığı 10.000 TL’nin altında olan ve 2000 yılından önce emekli olan sigortalıları kapsadığı belirtildi. Bu durumun, 2000 yılından sonra emekli olan, özellikle prim gün sayısı eksikliği nedeniyle daha düşük aylık bağlanan (örneğin 7.500 TL gibi) sigortalıları dışarıda bıraktığına dikkat çekildi. CHP’ye göre bu, aynı statüdeki emekliler arasında haksız bir ayrım yaratmaktadır.
Neden AYM’ye Gidildi? Eşitlik İlkesi Vurgusu
CHP, başvuruda, emekli aylıklarının belirlenmesinde emeklilik tarihinin bir kriter olarak kullanılmasının Anayasa’ya aykırı olduğunu savundu. Parti, devletin tüm vatandaşlarına onurlu bir yaşam sürecekleri bir asgari ücret veya emekli aylığı sağlamakla yükümlü olduğunu belirtti. Mevcut düzenlemenin, Anayasa’nın temel ilkelerinden olan “sosyal devlet” ve “eşitlik” ilkelerini ihlal ettiği iddia edildi.
- Sosyal Devlet İlkesi: Devletin, vatandaşlarının sosyal refahını ve yaşam standartlarını güvence altına alması gerektiği.
- Eşitlik İlkesi: Kanun önünde tüm vatandaşların eşit olması ve ayrımcılık yapılmaması gerektiği.
- Çalışma Barışı ve Hakkaniyet: Emekliler arasında yaratılan bu farkın, toplumda çalışma barışını bozduğu ve hakkaniyetten uzak olduğu.
Anayasa Maddelerine Aykırılık İddiası
CHP, söz konusu düzenlemenin Anayasa’nın şu maddelerine aykırı olduğunu ileri sürdü:
- Madde 2 (Cumhuriyetin Nitelikleri): Türkiye Cumhuriyeti’nin sosyal bir hukuk devleti olması ilkesine aykırılık.
- Madde 10 (Kanun Önünde Eşitlik): Herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu ilkesine aykırılık. Emeklilik tarihine göre yapılan ayrımın, bu maddeyi ihlal ettiği belirtildi.
- Madde 49 (Çalışma Hakkı ve Ödevi): Çalışma hakkının güvence altına alınması ve herkesin iş bulma hakkına sahip olması ilkesi.
- Madde 55 (Ücrette Adalet Sağlanması): Ücretin emeğin karşılığı olması ve adaletli bir ücretin belirlenmesi ilkesi.
- Madde 60 (Sosyal Güvenlik Hakkı): Herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olması ve devletin bu hakkı sağlamakla yükümlü olması ilkesi.
Parti, düzenlemenin genel bir iyileştirme yerine, istisnai bir durum olarak kurgulandığını ve bu nedenle Anayasa’nın ilgili maddelerine açıkça ters düştüğünü ifade etti. CHP, Anayasa Mahkemesi’nden bu haksızlığın giderilmesini ve emekliler arasında eşitliğin sağlanmasını talep etti.